السَّلَفُ الصَّالِحُ
Wat is kufr (ongeloof)?
De twee niveaus van ongeloof, het grote en het kleine, aan de hand van de Koran en de authentieke soennah.
السَّلَفُ الصَّالِحُ
As-Salaf As-Salih
De weg van de rechtsgeleerde voorgangers, over kufr (ongeloof)
Taalkundig
Van het werkwoord kafara: bedekken, verbergen, ondankbaar zijn. Taalkundig: het bedekken van iets, het verbergen ervan.
Islamitisch
Het ongeloof: het verwerpen van de waarheid en het niet erkennen van Allah en Zijn boodschapper. Er is groot kufr (dat iemand uit de religie haalt) en klein kufr (zoals ondankbaarheid), die niet uit de religie haalt.
Bron: Ibn ‘Oethaymien, Sharh Thalaathat al-Oesoel; al-Qawaa‘id fi al-Kufr · Alle termen
Taalkundig
Van het werkwoord aamana: geloven, vertrouwen, in vrede stellen. Taalkundig betekent het: bevestiging (tasdieq) in het hart.
Islamitisch
Het geloof in Allah, Zijn engelen, Zijn boeken, Zijn boodschappers, de Laatste Dag en de voorbestemming, met het hart, de tong en de daden. Het neemt toe met goede daden en af met zonden.
Bron: Moeslim 8; Ibn ‘Oethaymien, Sharh al-‘Aqiedah al-Waasitiyyah · Alle termen
Wat is kufr?
Het woord kufr (كفر) betekent in de Arabische taal: bedekken, verbergen. Een boer die zijn zaad in de grond bedekt, heet daarom een kaafir in taalgebruik.
In de Islaam heeft de term een vaste betekenis: ongeloof in Allah: het ontkennen of verwerpen van Allah en Zijn Boodschapper, en alles wat Hij bracht. Kufr is het tegenovergestelde van imaan (geloof). Wie de waarheid kent en haar toch bedekt en verwerpt, die pleegt kufr.
Waarom dit kennen? De Profeet ﷺ leerde ons het goede (imaan) én waarschuwde ons voor het kwade (kufr), zodat een moslim zijn geloof beschermt en op zijn hoede is voor alles waardoor hij het kan verliezen.
Kufr in de Koran
قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ
Soerat al-Kaafiroen (109)
Zeg: “O ongelovigen! Ik aanbid niet wat jullie aanbidden. En jullie aanbidden niet wat ik aanbid. En ik ben geen aanbidder van wat jullie aanbidden. En jullie zijn geen aanbidders van wat ik aanbid. Voor jullie jullie godsdienst, en voor mij mijn godsdienst.”
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْكَٰفِرُونَ لَآ أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ وَلَآ أَنتُمْ عَٰبِدُونَ مَآ أَعْبُدُ وَلَآ أَنَا۠ عَابِدٌۭ مَّا عَبَدتُّمْ وَلَآ أَنتُمْ عَٰبِدُونَ مَآ أَعْبُدُ لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِىَ دِينِ
Koran 109:1–6 · de gehele soera is een duidelijke afbakening tussen geloof (imaan) en ongeloof (kufr).
وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ
“En wie een andere godsdienst zoekt dan de Islaam, van hem zal het nooit aanvaard worden en hij behoort in het Hiernamaals tot de verliezers.”
Koran 3:85 (Aal ‘Imraan)
“…Wie ongelovig is aan de Taaghoet en gelooft in Allah, die heeft zeker het stevigste houvast gegrepen, dat niet kan breken. En Allah is Alhorend, Alwetend.”
لَآ إِكْرَاهَ فِى ٱلدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشْدُ مِنَ ٱلْغَىِّ ۚ فَمَن يَكْفُرْ بِٱلطَّٰغُوتِ وَيُؤْمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسْتَمْسَكَ بِٱلْعُرْوَةِ ٱلْوُثْقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَا ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
Koran 2:256 (al-Baqarah)
“Zeg: O Mijn dienaren die tegen zichzelf buitensporig zijn geweest, wanhoop niet aan de Barmhartigheid van Allah. Voorwaar, Allah vergeeft alle zonden. Voorwaar, Hij is de Vergevensgezinde, de Meest Barmhartige.”
۞ قُلْ يَٰعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ أَسْرَفُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا۟ مِن رَّحْمَةِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
Koran 39:53 (az-Zoemar) · de deur van berouw (tawbah) staat open voor wie terugkeert.
Twee niveaus van kufr
1. Kufr akbar, het grote ongeloof
Dit is het ongeloof dat iemand buiten de Islaam brengt. Iemand die een van deze zaken begaat, verlaat de godsdienst, tenzij hij oprecht berouw toont. De geleerden (waaronder Ibn al-Qayyim, moge Allah hem genadig zijn) noemen vijf vormen:
- ①Kufr at-takdhieb: het ontkennen van de waarheid. Zoals het ontkennen van de Boodschappers of van wat zij brachten.
- ②Kufr al-ibaa’ wal-istikbaar: weigeren uit hoogmoed. Zoals Iblies weigerde te buigen, terwijl hij wist dat het de waarheid was. Hoogmoed hield hem tegen.
- ③Kufr al-i’raad: zich afkeren en de waarheid negeren. De persoon luistert niet, leest niet, en wendt zich af.
- ④Kufr ash-shakk: twijfel. Wie twijfelt of de Islaam de waarheid is, heeft geen zeker geloof.
- ⑤Kufr an-nifaaq: de huichelarij: uiterlijk geloof tonen, maar innerlijk ongeloof verbergen.
2. Kufr asghar, het kleine ongeloof
Dit is een zonde die door de Koran of de soennah “kufr” wordt genoemd, maar die iemand niet uit de Islaam brengt. Een moslim blijft moslim, maar begaat een zware tekortkoming. Voorbeelden:
Ondankbaarheid (kufr an-ni’mah): het niet erkennen van de zegeningen van Allah. Allah zegt: “…En als jullie ondankbaar zijn, voorwaar, Mijn bestraffing is streng” (Koran 14:7).
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌۭ
De Profeet ﷺ zei: “In twee eigenschappen van de mensen is kufr: het kleineren van iemands afkomst en het weeklagen over de doden.”
Overgeleverd door Muslim (67)
De Profeet ﷺ zei ook: “Keer na mij niet terug tot ongelovigen, die elkaar de nekken afsnijden.”
Overgeleverd door al-Boekhaarie (121) en Muslim (64) · hier is “ongelovigen” een waarschuwing, geen uitspraak over het geloof van de dader.
Pas op: roep niet lichtzinnig “kafir”
De Profeet ﷺ zei:
“Wie tegen zijn broeder zegt: ‘O kaafir’, dan keert dat [oordeel] terug op een van beiden.”
Overgeleverd door al-Boekhaarie (6103) en Muslim (60)
Het uitspreken van ongeloof over een moslim (takfier) is een uiterst ernstige zaak die alleen de geleerden op basis van duidelijke bewijzen mogen vaststellen. Deze overlevering leert ons voorzichtigheid: wie een broeder valselijk van ongeloof beschuldigt, keert dat oordeel op hemzelf terug. Beschuldig daarom nooit zonder kennis en bewijs.
Berouw is altijd mogelijk
Deze pagina is geen oordeel over mensen, dat is aan Allah alleen. Zij is een uitleg van de begrippen imaan en kufr, zodat een dienaar weet wat hij moet beschermen en waarvoor hij moet oppassen. Hoe diep iemand ook gevallen is, de poort van het oprechte berouw (tawbah) staat open. De Koran zegt: “Zeg: O Mijn dienaren die tegen zichzelf buitensporig zijn geweest, wanhoop niet aan de Barmhartigheid van Allah…” (39:53). Keer terug naar Allah vóór het te laat is.
۞ قُلْ يَٰعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ أَسْرَفُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا۟ مِن رَّحْمَةِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ