التَّحَدِّي
Wie probeerden de uitdaging van de Koran aan te gaan?
En waarom wordt geen enkele poging als gelijkwaardig aanvaard?
التَّحَدِّي
Wie de uitdaging aangingen
Wat is er werkelijk overgeleverd over degenen die de Koran probeerden na te maken?
De Koran daagt uit om iets gelijks voort te brengen (2:23, 11:13, 17:88). In de geschiedenis zijn er mensen geweest die dat probeerden of die door anderen beschuldigd werden het geprobeerd te hebben. Hun verhalen zijn niet allemaal even betrouwbaar. Daarom staat bij elk geval wat de bronnen werkelijk zeggen.
Eén ding vooraf: claimen is niet hetzelfde als slagen. De maatstaf is niet de verklaring van de maker, maar het oordeel van de mensen tot wie de uitdaging gericht was: de Arabieren die de taal beheersten.
Gedocumenteerde gevallen
Moesaylimah al-Kadhdhaab
d. 12 H / 633Hij beweerde openbaring te ontvangen in al-Yamaamah en kwam met rijmende zinnen, zoals zijn eed bij de nacht en de wolf. Hij bood de Profeet ﷺ een deling aan: de helft van de aarde voor Qoeraisj, de helft voor Banu Haniefah. De Profeet ﷺ noemde hem een leugenaar en weigerde hem zelfs een splinter van een palmblad. Zijn beweging eindigde bij de slag van al-Yamaamah.
Stand van de bronnen: Zijn persoon en beweging zijn goed gedocumenteerd, ook in de Profetische overlevering. De tekstfragmenten die aan hem worden toegeschreven zijn in de bronnen bewaard (onder meer bij at-Tabarie en al-Baaqillaanie), maar de echtheid daarvan wordt in de wetenschap betwist: ze kunnen ook later gevormd zijn om hem belachelijk te maken.
M.J. Kister, 'The Struggle against Musaylima and the Conquest of Yamama'; G.R. Gilboa, 'Musaylima' (Encyclopaedia of the Qur'an); V. Rozov (2020) over de authenticiteit van de toegeschreven teksten; Al Makin, Representing the Enemy (2010).
Ibn al-Moeqaffa'
d. 142 H / 759Aan hem wordt een Moe'aaradhat al-Qoer'aan toegeschreven, een tekst die de Koran nabootst. Fragmenten daarvan zijn bewaard in latere weerleggingen.
Stand van de bronnen: Toegeschreven, niet bewezen. Moderne studies (onder meer Josef van Ess) behandelen de fragmenten als een stilistische oefening en betwijfelen of Ibn al-Moeqaffa' werkelijk de uitdaging wilde aangaan. Er is ook geen tijdgenoot die meldt dat hij zich op de uitdaging beroemde.
J. van Ess over de toegeschreven Moearadha (besproken in Mizan Project, 2022); N. Çakır, 'İbnü'l-Mukaffa'nın Kur'ân'a mu'âraza yaptığına dair iddiaların değerlendirilmesi' (2018).
Namen die genoemd worden zonder betrouwbare grond
In boeken en op websites duiken meer namen op: de dichter al-Ma'arrie met zijn “Paragrafen en Perioden”, een imitatie die aan al-Hillie wordt toegeschreven, de Baha'i-geschriften uit de negentiende eeuw, en moderne publicaties uit de twintigste eeuw die zich tegen de Koran keren. Voor die gevallen heb ik in deze ronde geen primaire bron kunnen verifiëren die de claim draagt.
Daarom staan ze hier als namen zonder oordeel. Wie een van deze gevallen werkelijk wil gebruiken, moet eerst de tekst zelf en de reactie van taalkenners uit die tijd laten zien. Zonder dat blijft het een bewering.
Waarom geen enkele poging als gelijkwaardig geldt
- De maatstaf lag bij de ontvangers, niet bij de maker. De uitdaging was gericht tot de mensen die de taal beheersten. Zij waren de eersten om de pogingen af te wijzen, niet de latere bewonderaars of tegenstanders.
- Macht is geen taal. Moesaylimah eindigde in een veldslag, niet in een debat dat hij won. Wie het zwaard kiest, heeft de wedstrijd niet gewonnen.
- Een literair spel is geen claim. Bij gevallen als al-Ma'arrie gaat het om een oefening in stijl, niet om de bewering dat dit de Koran evenaart of verslaat.
- Toeschrijving is geen bewijs. Bij Ibn al-Moeqaffa' staat niet vast dat hij het probeerde, laat staan dat hij het claimde. Een verhaal in een laat boek is geen bron voor een gebeurtenis.
- De Koran voorspelde de blijvende onmacht zelf (2:24): zij zouden het niet doen, nu niet en later niet. De geschiedenis laat pogingen zien, maar geen aanvaarde gelijkwaardige tekst.
Wat dit betekent
Het bestaan van pogingen is geen probleem voor de Koran, het is deel van het verhaal. De vraag blijft dezelfde als bij het begin: is er ooit een tekst voortgebracht die de Arabieren van die tijd als gelijkwaardig aanvaardden? De bronnen zeggen van niet.
Lees ook: Waarom de Koran? · Is geloven in de Koran alleen genoeg?