رَمَضَانُ
De ramadan
Wanneer, wat te doen, en de bron per onderwerp: vasten, tarawieh, laylat al-qadr en de zakaat al-fitr.
رَمَضَانُ
De ramadan
De maand van het vasten, het nachtgebed en de zakaat al-fitr.
Ramadan 1Wanneer begint de volgende ramadan?
De volgende ramadan (1448 na de hidjrah) wordt verwacht rond maandag 8 februari 2027. De eerste tarawieh zou dan op de avond van zondag 7 februari zijn, en het vasten begint de dag erna. Volgens de Umm al-Qura-kalender duurt de maand 29 dagen, met het feest (‘ied al-fitr) op dinsdag 9 maart 2027.
De maand begint met het zien van de nieuwe maan. Daarom kan het in Nederland één dag eerder of later zijn: houd de aankondiging van jouw moskee aan.
Bron van de datums: de Umm al-Qura-kalender (via openarabic.org), timeanddate.com en islamicfinder.org (“Ramadan 2027 is expected to begin on Monday, February 8, 2027”; einde 8 maart, het feest verwacht op dinsdag 9 maart 2027), alle drie geraadpleegd op 15 oktober 2026. Dit zijn kalenderdata, geen geloofsuitspraak: de maand begint met de zichtbare maan, zoals de overlevering hieronder zegt.
صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ، وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلَاثِينَ
“Vast op het zien ervan en vast niet op het zien ervan; is het jullie bewolkt, maak dan de dertig dagen van de maand Sha’baan vol.” (Sahieh al-Boekhaarie 1909)
- Uitspraak van de Profeet ﷺ · Sahieh al-Boekhaarie 1909 · deel 3, blz. 27sahieh
Ramadan 2De maand van de Koran en het vasten
شَهْرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلْقُرْءَانُ هُدًۭى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٍۢ مِّنَ ٱلْهُدَىٰ وَٱلْفُرْقَانِ ۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍۢ فَعِدَّةٌۭ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا۟ ٱلْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا۟ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
“De maand ramadan is de maand waarin de Koran is neergezonden als leiding voor de mensen, en als duidelijke bewijzen van de leiding en het onderscheid. Wie van jullie deze maand aanwezig is, laat die vasten. En wie ziek of op reis is, dan een aantal andere dagen. Allah wil het jullie gemakkelijk maken en niet moeilijk, opdat jullie het aantal volmaken en Allah grootspreken om wat Hij jullie heeft geleid, en opdat jullie dankbaar zijn.” (Koran, soera al-Baqarah 2:185)
De praktische uitleg over het vasten (wat het is, wat het verbreekt en de regels) staat op de pagina Vasten (Ramadan). De volledige module met de details staat in de leerweg.
Ramadan 3Wat te doen in de maand
Het begin en het einde: de maan zien
صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ، وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلَاثِينَ
Vast op het zien ervan (de maan) en vast niet op het zien ervan; is het jullie bewolkt, maak dan de dertig dagen van de maand Sha'baan vol.
De maand begint met het zien van de nieuwe maan en eindigt ermee. Is de maan niet zichtbaar door bewolking, dan maakt de maand dertig dagen vol.
Lees de uitleg over het vasten →
- Uitspraak van de Profeet ﷺ · Sahieh al-Boekhaarie 1909 · deel 3, blz. 27sahieh
De nachtgebeden: qiyaam
مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Wie de nachten van ramadan doorbrengt in gebed, met geloof en hoop op beloning, diens vroegere zonden worden vergeven.
Wie de nachten van ramadan in gebed doorbrengt, met geloof en de hoop op beloning, worden zijn vroegere zonden vergeven. De Profeet ﷺ bad op de derde en vierde nacht niet met de mensen mee uit vrees dat het verplicht zou worden.
- Uitspraak van de Profeet ﷺ · Sahieh al-Boekhaarie 37 · deel 1, blz. 16sahieh
- Handeling van de Profeet ﷺ · Sahieh Moeslim 761sahieh
De tarawieh: elf rak’at, zoals de Profeet ﷺ
مَا كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلَا فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً
Hij bad in ramadan en daarbuiten nooit meer dan elf rak’at.
Gevraagd naar het nachtgebed van de Profeet ﷺ in ramadan antwoordde Aa-ishah: hij bad nooit meer dan elf rak’at, in paren van vier met een lange adempauze, dan nog vier, dan drie. De moskeeën in Nederland bidden de tarawieh met dezelfde nachtgebeden; wie met de imam bidt tot die klaar is, krijgt de beloning van een hele nacht.
- Uitspraak van Aa-ishah رَضِيَ اللهُ عَنْهَا · Sahieh al-Boekhaarie 1147 · deel 2, blz. 53sahieh
Laylat al-qadr: de nacht van de beslissing
مَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Wie de nacht van de beslissing doorbrengt, met geloof en hoop op beloning, diens vroegere zonden worden vergeven.
In de laatste tien nachten ligt de nacht van de beslissing (laylat al-qadr), beter dan duizend maanden. Wie die nacht in gebed doorbrengt, met geloof en hoop op beloning, worden zijn vroegere zonden vergeven.
- Uitspraak van de Profeet ﷺ · Sahieh al-Boekhaarie 1901 · deel 3, blz. 26sahieh
Zakaat al-fitr: vóór het feestgebed
فَرَضَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم زَكَاةَ الْفِطْرِ، صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ
De Profeet ﷺ verplichtte de zakaat al-fitr: een saa van dadels of een saa van gerst.
De Profeet ﷺ verplichtte de zakaat al-fitr: een saa van voedsel per persoon, voor klein en groot, vrij en dienaar, en hij droeg op dat die wordt gegeven vóór het uitgaan naar het feestgebed.
- Uitspraak van de Profeet ﷺ · Sahieh al-Boekhaarie 1503 · deel 2, blz. 130sahieh