خُلِقَتِ الْمَلَائِكَةُ مِن نُورٍ

“De engelen zijn geschapen uit licht, en de djinn uit een laaiende vuurvlam, en Adam uit wat aan jullie is beschreven.”

Bronnen: Sahieh Muslim 2996sahieh · Ibn Hibban 6155

De engel des doods, zonder naam in de openbaring

De Koran spreekt over de engel des doods: “Zeg: de engel des doods, aan wie jullie zijn toevertrouwd, zal jullie doen sterven” (Koran 32:11). Verder spreekt de Koran over “Onze gezanten” (Koran 6:61).

وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ

۞ قُلْ يَتَوَفَّىٰكُم مَّلَكُ ٱلْمَوْتِ ٱلَّذِى وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ

De naam “Azraa’iel” komt niet voor in authentieke overleveringen. De overleveringen waarin die naam wél staat, zijn door de geleerden als zwak of verwerpelijk beoordeeld, Ibn Hadjar noemde één keten “onderbroken (moe’dhal)” en Ibn ‘Asaakir beoordeelde een andere als “zeer verwerpelijk (moenkar bi-marrah)”.

Bron: Koran 32:11 & 6:61

Moesa (vrede zij met hem) en de doodengel

“De doodengel werd naar Moesa gestuurd. Toen hij bij hem kwam, sloeg Moesa hem, zodat zijn oog uitsprong. De doodengel keerde terug naar zijn Heer en zei: U heeft mij gestuurd naar een dienaar die niet wil sterven. Allah gaf hem zijn oog terug en zei: ga terug en zeg hem dat hij zijn hand op de rug van een stier moet leggen; voor elk haar dat zijn hand bedekt, krijgt hij een jaar [leven].”

Bronnen: Sahieh al-Boekhaarie 1339sahieh · Sahieh Muslim 2372sahieh

De engel in de baarmoeder

“Als er tweeënveertig nachten zijn verstreken, stuurt Allah een engel naar de levenskiem. Die brengt haar bijeen, vormt haar, en schrijft: zijn levensonderhoud, zijn levensduur, zijn daden, en of hij ellendig of gelukkig zal zijn.”

Bron: Sahieh Muslim 2645sahieh

Een andere overlevering beschrijft hoe de engel, na de vorming, vraagt: “O Heer, een jongen of een meisje?”, en dat de engel het geslacht, het levensonderhoud, het levenseinde en de daden opschrijft.

Bron: Sahieh al-Boekhaarie 6408sahieh

Engelen rond de gebeden

“De engelen van de nacht en de engelen van de dag wisselen bij jullie af; zij komen samen bij het Fadjr-gebed en bij het ‘Asr-gebed. Dan stijgen degenen die bij jullie waren [de nacht] op, en hun Heer, Die hen het best kent, vraagt: In welke toestand hebben jullie Mijn dienaren achtergelaten? Zij zeggen: Wij kwamen terwijl zij baden, en wij lieten hen achter terwijl zij baden.”

Bron: Sahieh al-Boekhaarie 3333sahieh

“De engelen bidden voor iemand zolang hij op zijn bidplaats blijft: ‘O Allah, vergeef hem; o Allah, heb barmhartigheid met hem.’” En: de gebeden in gemeenschap wegen vijfentwintigmaal zwaarder en de engelen maken het Fadjr-gebed compleet.

Bronnen: Sahieh al-Boekhaarie 7429sahieh · Sahieh al-Boekhaarie 4717sahieh

De eerste daad van ongeloof: hoogmoed

Allah beval de engelen om voor Adam neer te buigen; Iblies weigerde uit hoogmoed: “Hij weigerde en was hoogmoedig, en behoorde tot de ongelovigen” (Koran 2:34). Hij zei: “Ik ben beter dan hij; U heeft mij uit vuur geschapen en hem uit klei” (Koran 38:76). Zijn verwerping is een van de eerste lessen over kufr: de waarheid kennen en haar toch afwijzen: precies de vorm “kufr al-ibaa’ wal-istikbaar” die op de pagina over kufr (ongeloof) wordt uitgelegd.

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِءَادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ أَبَىٰ وَٱسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلْكَٰفِرِينَ

قَالَ أَنَا۠ خَيْرٌۭ مِّنْهُ ۖ خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍۢ وَخَلَقْتَهُۥ مِن طِينٍۢ

Bron: Koran 2:34 en 38:71–78

Hij stroomt door de aderen

“Voorwaar, de shaytaan stroomt door de aderen van de mensenzoon zoals het bloed stroomt.”

Bronnen: Sahieh al-Boekhaarie 6219sahieh · Ibn Maadjah 1779sahieh

Zijn troon en zijn troepen

“De shaytaan stuurt zijn troepen uit om de mensen te verleiden. Degene die bij hem het hoogst in rang is, is degene die de grootste verleiding (fitnah) veroorzaakt.”

Bron: Sahieh Muslim 2813sahieh

In andere overleveringen wordt verteld dat Iblies “zijn troon op het water plaatst”. Die woorden horen bij dezelfde overleveringstraditie, wij citeren hier alleen de sahieh-variant over de troepen.

Hij vlucht bij de adhaan

“Wanneer de oproep tot het gebed wordt gedaan, keert de shaytaan zich vluchtend af, met winden, zodat hij de adhaan niet hoort. Wanneer de adhaan klaar is, komt hij terug, totdat het tweede oproep [voor het opstaan] wordt gegeven; dan keert hij zich weer af, en komt daarna terug om tussen de mens en zijn hart te fluisteren: ‘Denk aan dit, denk aan dat’, waar hij niet aan dacht, zodat de man niet meer weet hoeveel hij gebeden heeft.”

Bronnen: Sahieh Muslim 389sahieh · Sahieh al-Boekhaarie 608sahieh

De drie knopen tijdens de slaap

“De shaytaan legt drie knopen op de achterkant van het hoofd van een van jullie wanneer hij slaapt. Bij elke knoop zegt hij: ‘De nacht is lang, blijf slapen.’ Wie wakker wordt en Allah gedenkt, één knoop raakt los; wie zich reinigt, een tweede knoop; wie bidt, de derde knoop. Dan wordt hij actief en met een goede ziel wakker, anders wordt hij met een slechte ziel en lui wakker.”

Bronnen: Sahieh al-Boekhaarie 1142sahieh · Sahieh Muslim 776sahieh

Het fluisteren: “Wie heeft jouw Heer geschapen?”

“De shaytaan komt bij een van jullie en zegt: wie heeft dit en dat geschapen?, totdat hij zegt: wie heeft jouw Heer geschapen? Wanneer hij zover komt, zoek dan toevlucht bij Allah en stop.”

Bronnen: Sahieh Muslim 134sahieh · Sahieh al-Boekhaarie 3276sahieh

Bescherming bij het huwelijksleven

“Als een van jullie met zijn echtgenote wil slapen en zegt: ‘In de naam van Allah, o Allah, houd de shaytaan ver van ons en ver van wat U ons schenkt’, dan zal de shaytaan dat kind nooit schaden.”

Bronnen: Sahieh al-Boekhaarie 3271sahieh · Sahieh al-Boekhaarie 3283sahieh

Slechte dromen komen van hem

“De goede droom is van Allah en de slechte droom is van de shaytaan. Wie een droom ziet die hij verafschuwt, moet drie keer naar links spugen, toevlucht zoeken bij Allah tegen het kwaad ervan, en zich omdraaien naar de andere zijde, dan zal het hem geen kwaad doen.” De Profeet ﷺ zei ook: de shaytaan kan niet in de gedaante van de Profeet verschijnen.

Bron: Sahieh al-Boekhaarie 6995sahieh

De Profeet ﷺ zei, toen een dode begraven werd: “Zoek toevlucht bij Allah tegen de bestraffing van het graf.” En in de bekende overlevering van al-Baraa’ ibn ‘Aazib staat: terwijl de familie zich omdraait, “komen er twee engelen naar de overledene, laten hem overeind zitten en vragen: Wie is jouw Heer? Hij zegt: Mijn Heer is Allah. Zij vragen: Wat is jouw godsdienst? Hij zegt: mijn godsdienst is de Islaam. Zij vragen: Wie is die man die onder jullie is gezonden? Hij zegt: hij is de Boodschapper van Allah… Dan roept een stem vanuit de hemel: Mijn dienaar heeft de waarheid gesproken.”

Bronnen: Soenan Aboe Dawoed 4753 · An-Nasaai 2001