السَّلَفُ الصَّالِحُ
Hoe verwerven wij kennis?
Waar te beginnen, welke boeken, waarom het Arabisch onmisbaar is, en waarom begrip niet van veel lezen komt.
السَّلَفُ الصَّالِحُ
As-Salaf As-Salih
Islamitische kennis uit de Koran en de soennah, volgens het begrip van de rechtsgeleerde voorgangers.
كَيْفَ نَطْلُبُ الْعِلْمَ
Hoe verwerven wij kennis?
Waar te beginnen, welke boeken, waarom het Arabisch onmisbaar is, en waarom kennis niet van veel lezen komt maar van begrijpen. Met bewijzen uit de Koran en de soennah.
١Bewijzen: kennis is verplicht
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
“Zeg: Zijn degenen die weten gelijk aan degenen die niet weten?” (Koran, Soerat az-Zoemar 39:9)
Allah stelt de wetenden niet gelijk aan de onwetenden. Kennis is dus geen optie.
يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ
“Allah verheft degenen onder u die geloven en degenen die kennis is gegeven in rangen.” (Koran, Soerat al-Moedjaadilah 58:11)
وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
“En zeg: Mijn Heer, vermeerder mij in kennis.” (Koran, Soerat Taa-Haa 20:114)
De Profeet ﷺ kreeg het bevel om meer kennis te vragen, hoe zouden wij dan zonder kunnen?
Boekhaarie 71
مَنْ يُرِدِ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ
“Als Allah iemand het goede wil geven, laat Hij hem doordringen in de religie.” Boekhaarie 71, sahieh
Let op: “doordringen” (yoe-faqqihoehoe), niet “veel lezen”. Het gaat om begrip.
Muslim 2699
وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ
“Wie een pad bewandelt op zoek naar kennis, Allah maakt daardoor de weg naar het Paradijs voor hem gemakkelijk.” Muslim 2699, sahieh
Boekhaarie 73
لاَ حَسَدَ إِلاَّ فِي اثْنَتَيْنِ … وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهْوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
“Men mag alleen jaloers zijn in twee gevallen: … en een man aan wie Allah wijsheid heeft gegeven, die ernaar handelt en het onderwijst.” Boekhaarie 73, sahieh
٢Begrip komt niet van veel citeren
Ibn al-Qayyim (overleden in 1350) zei:
الْعِلْمُ يَقُولُ بِقَوْلِهِ وَيَعْمَلُ بِهِ، وَإِنَّمَا يَتَكَلَّمُ بِالْعِلْمِ مَنْ عَقَلَهُ
“Kennis spreekt door ernaar te handelen. Slechts hij die het begrijpt, spreekt erover.”
Velen citeren verzen en overleveringen zonder te begrijpen wat ze betekenen of hoe ze samenhangen. De metgezellen lazen niet veel, zij begrepen wat zij lazen en pasten het toe.
Voorbeeld: iemand kan honderd verzen over tawheed citeren maar toch niet begrijpen dat “laa ilaaha illa Allah” betekent dat er geen ware godheid is dan Allah, niet “geen god dan Allah” (alsof andere goden wel bestaan). Begrip is wat het verschil maakt.
٣De berg van kennis
مِنْ صَعْبِ الْجِبَالِ كَلَّفَتْنِي نَفْسِي صُعُودَ الْجِبَالِ
Er wordt overgeleverd van imam ash-Shaafi‘ie (overleden in 820):
“Kennis is niet wat wordt bewaard, maar wat baat. Kennis is een licht dat Allah in het hart plaatst.”
Ook is bekend van hem: kennis is geen rechte weg, het is als het beklimmen van een berg. Het kost tijd, geduld en inspanning. Wie snel wil gaan, bereikt de top niet.
Bron: Diwan van imam ash-Shaafi‘ie, overgeleverd via al-Bayhaqie in Manaaqib ash-Shaafi‘ie (shamela.ws)
٤Waarom is het Arabisch onmisbaar?
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
“Wij hebben het neergezonden als een Arabische Koran, opdat jullie het mogen begrijpen.” (Koran, 12:2; ook 20:113, 39:28, 41:3, 42:7, 43:3)
Allah zegt dat de Koran Arabisch is zodat wij haar “begrijpen” (ta‘qiloen). Elke vertaling is een uitleg, niet de Koran zelf.
Imam ash-Shaafi‘ie zei: “Iedere moslim is verplicht om van het Arabisch te leren wat hij nodig heeft om zijn shahaadah uit te spreken, de Koran te reciteren en wat in zijn gebed nodig is.”
Bron: ar-Risaalah van imam ash-Shaafi‘ie, deel 1, blz. 48 (shamela.ws)
Ibn Taymiyyah zei: “De Arabische taal is een deel van de religie. Het leren ervan is een verplichting.”
Bron: Iqtidaa’ as-Siraat al-MoesTaqiem, deel 1, blz. 527
٥Waar te beginnen, aanbevolen boeken
De geleerden raden de volgende volgorde aan voor een beginner:
1. Kennis van de Koran
- De Koran reciteren leren (tajweed bij een leraar)
- Tafsier van Ibn Kathier (shamela.ws), de meest toegankelijke grote tafsier
- Tafsier as-Sa‘die (shamela.ws), korte, heldere uitleg
2. Kennis van de aqiedah (geloofsleer)
- al-Oesoel ath-Thalaathah van Muhammad ibn ‘Abdoel-Wahhaab, de drie fundamenten
- al-Qawaa‘id al-Arba‘ah: de vier regels over sjirk
- Kitaab at-Tawheed: het boek van de eenheid shamela.ws
- al-‘Aqiedah al-Waasitiyyah van Ibn Taymiyyah shamela.ws
- Sharh as-Soennah van al-Barbahaarie shamela.ws
3. Kennis van de hadieth
- al-Arba‘oen an-Nawawiyyah (40 hadieths) van imam an-Nawawie, de basis
- Oemdat al-Ahkaam van al-Maqdisie, hadieths over fiqh
- Boeloegh al-Maraam van Ibn Hajar, uitgebreider
4. Arabische taal
- al-Aadjroemiyyah: de basis van de Arabische grammatica
- Moeghnie al-Labieb van Ibn Hishaam, voor gevorderden
- Woordjes leren uit de Koran (lijsten zijn gratis online)
Belangrijk: geen enkel boek lees je alleen. Kennis neem je van een leraar. De Profeet ﷺ zei niet: “Lees dit boek.” Hij zei: “Neem kennis van mij.”
٦De gelijkenis van de regen
مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنَ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ …
De Profeet ﷺ zei:
“De gelijkenis van de leiding en de kennis waarmee Allah mij heeft gezonden, is als overvloedige regen die op de aarde valt. Een deel van de aarde is vruchtbaar: het neemt het water op en brengt veel planten en gras voort. Een ander deel is hard: het houdt het water vast, zodat de mensen ervan drinken, hun vee drenken en het land besproeien. En een derde deel is dorre grond: het houdt geen water vast en brengt niets voort.”
Dat eerste deel, dat is degene die de religie begrijpt (fie dienie Allah), er baat bij heeft, en het leert en onderwijst.
Boekhaarie 79, sahieh
٧Het belangrijkste boek om te beginnen
Kitaab at-Tawheed van Muhammad ibn ‘Abdoel-Wahhaab (overleden in 1792) is het meest gebruikte boek over de eenheid van Allah van de laatste eeuwen. Het staat vol met Koranverzen en hadieths, elk met een kort hoofstuk over een specifiek punt, zodat de lezer niet alleen de tekst hoort maar ook leertbegrijpen wat Allah en Zijn Profeet ﷺ bedoelen.
Lees het met een leraar of een uitleg, bijv. die van as-Sa‘die of al-Fawzaan.
Elke bron op deze pagina is van de Koran, de soennah of de uitleg van de rechtsgeleerde voorgangers.