السَّلَفُ الصَّالِحُ
De zeven ahroef en de qira'at?
De Koran is geopenbaard in zeven ahroef. Wat zijn ze, de qira'at, en de isnaad van de recitatie.
السَّلَفُ الصَّالِحُ
As-Salaf As-Salih
Islamitische kennis uit de Koran en de soennah, volgens het begrip van de rechtsgeleerde voorgangers.
الْأَحْرُفُ السَّبْعَةُ وَالْقِرَاءَاتُ
De zeven ahroef en de qira'at
De Koran is geopenbaard in zeven ahroef (vormen/dialecten). Wat dat betekent, wat de qira'at zijn, en hoe de overleveringsketen tot vandaag loopt.
١De hadieth over de zeven ahroef
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: "أَقْرَأَنِي جِبْرِيلُ عَلَى حَرْفٍ فَرَاجَعْتُهُ، فَلَمْ أَزَلْ أَسْتَزِيدُهُ وَيَزِيدُنِي حَتَّى انْتَهَى إِلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ."
Sahieh al-Boekhaarie 4991: Ibn ‘Abbaas overlevert: “Djibriel reciteerde de Koran aan mij in één harf. Ik bleef hem vragen om er meer bij te doen, en hij bleef mij meer geven, totdat hij bij zeven ahroef uitkwam.”
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: "أَقْرَأَنِي جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ عَلَى حَرْفٍ فَرَاجَعْتُهُ فَلَمْ أَزَلْ أَسْتَزِيدُهُ فَيَزِيدُنِي حَتَّى انْتَهَى إِلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ."
Sahieh Muslim 819: Ibn Shihaab (az-Zoehrie) voegde eraan toe: “Het heeft mij bereikt dat deze zeven ahroef in wezen één zijn, ze verschillen niet over wat is toegestaan en wat is verboden.”
٢Wat zijn de zeven ahroef?
De geleerden hebben meer dan 30 interpretaties van deze overlevering. De sterkste en meest overgeleverde mening is dat de Koran werd geopenbaard in zeven dialecten van de Arabische stammen. Iedere stam reciteerde de Koran in zijn eigen uitspraak, zolang het dezelfde betekenis had en geen tegenstrijdigheid veroorzaakte.
Verschillen tussen de ahroef konden zijn: een synoniem voor een woord, een kortere of langere zinsvorm, of een andere grammatica (mannelijk/vrouwelijk, enkelvoud/meervoud).
Toelichting van Ibn Shihaab az-Zoehrie (in Muslim 819): “Deze zeven ahroef gaan over de zaak die één is, ze verschillen niet over wat is toegestaan en wat verboden is.” Dat wil zeggen: de Koran bleef dezelfde boodschap houden, alleen de uitspraak verschilde.
٣De standaardisatie van kalief ‘Oethmaan
Toen de Islaam zich verspreidde, begonnen verschillende stammen met hun eigen ahroef te reciteren. Dit leidde tot verwarring en rivaliteit. Daarom liet kalief ‘Oethmaan ibn ‘Affaan (gestorven 656) de Koran standaardiseren tot één schrift: het rasm van de Qoeraysh (de stam van de Profeet ﷺ). De andere ahroef mochten niet meer worden voorgedragen, om de eenheid van de moslims te bewaren.
Hij stuurde kopieën van deze gestandaardiseerde Moeshaf naar Mekka, Medina, Koefa, Basra en Damascus, en liet alle afwijkende exemplaren vernietigen. Dit staat bekend als de ‘Oethmaanse Moeshaf.
Wat overbleef na deze standaardisatie is de grondslag van alle qira'at van vandaag.
Bronnen: Ibn al-Djazarie, an-Nashr; as-Soeyoetie, al-Itqaan; shamela.ws (Tabaqat al-Qurra)
٤Verschil tussen ahroef en qira'at
Ahroef (enkelvoud: harf) = de oorspronkelijke zeven dialecten waarin de Koran werd geopenbaard. Dit was in de tijd van de Profeet ﷺ. Na ‘Oethmaan bleef nog één harf over (het Qoeraysh-dialect).
Qira'at (enkelvoud: qira'ah) = de recitatiemethoden die binnen het overgebleven harf bestaan. De qira'at verschillen in uitspraak (uitschrift van klinkers, medeklinkerpunten, accent), maar ze gaan allemaal terug op de ‘Oethmaanse Moeshaf.
De zeven qira'at zijn dus niet dezelfde als de zeven ahroef. Ibn al-Djazarie (gestorven 1429): “De qira'at zijn de overblijfselen van de ahroef.&rdquo
٥Drie voorwaarden voor een aanvaarde qira'ah
Ibn al-Djazarie stelt dat een qira'ah pas aanvaard wordt als ze aan drie voorwaarden voldoet:
- Bewaard in de ‘Oethmaanse Moeshaf (het schrift zonder klinkers), ten minste in één van de regionale exemplaren.
- Taalkundig correct Arabisch: het moet overeenkomen met een van de dialecten van de Arabieren.
- Een authentieke overleveringsketen (isnaad), terug tot de Profeet ﷺ via betrouwbare overleveraars.
Bron: Ibn al-Djazarie, an-Nashr fie al-Qiraa'aat al-‘Ashr, deel 1, blz. 9
٦De tien imams van de qira'at
De tien erkende qira'at (ook wel ‘de tien recitaties genoemd) werden gecanoniseerd door Ibn al-Djazarie. Elk van deze imams heeft twee bekende overleveraars (‘rawies). De “zeven” waren geselecteerd door Ibn Moedjaahid (gestorven 936); drie werden later toegevoegd.
| Imam | Woonplaats | Overleden | Rawi 1 | Rawi 2 | Huidig gebruikt in |
|---|---|---|---|---|---|
| Naafi‘ al-Madanie | Medina | 785 | Qaloon | Warsh | Noord-Afrika (Warsh) |
| Ibn Kathier al-Makkie | Mekka | 738 | al-Bazziy | Qoemboel | Weinig gebruikt |
| Aboe ‘Amr al-Basrie | Basra | 771 | ad-Doerie | as-Soesie | Sudan, Tsjaad, Oost-Afrika (Doerie) |
| Ibn ‘Aamir ash-Shaamie | Damascus | 736 | Hishaam | Ibn Dhakwaan | Delen van Jemen |
| ‘Aasim al-Koefie | Koefa | 745 | Shoeb‘ah | Hafs | Wereldwijd meest gebruikt |
| Hamzah al-Koefie | Koefa | 773 | Khalaf | Khallaad | Weinig gebruikt |
| al-Kisaa‘ie | Koefa | 805 | ad-Doerie | Aboe l-Haarith | Weinig gebruikt |
| Aboe Dja‘far al-Madanie | Medina | 748 | Ibn Wardaan | Ibn Djommaaz | Weinig gebruikt |
| Ya‘qoeb al-Basrie | Basra | 821 | Roeways | Rawh | Weinig gebruikt |
| Khalaf al-‘Aashir | Bagdad | 844 | Ishaaq | Idries | Weinig gebruikt |
Bron: Ibn al-Djazarie, an-Nashr fie al-Qiraa'aat al-‘Ashr (shamela.ws)
٧De isnaad (overleveringsketen) van de Koran
Net als bij de hadieth heeft de Koran een mondelinge en schriftelijke keten van leraar op student, terug tot de Profeet ﷺ en vandaar via Djibriel tot Allah. Geen enkel boek ter wereld heeft zo’n ononderbroken keten.
De keten van Hafs ‘an ‘Aasim (de meest gebruikte qira'ah vandaag):
- Allah: openbaarde de Koran
- Djibriel: de engel, bracht de openbaring
- De Profeet Muhammad ﷺ: ontving en gaf door
- Zayd ibn Thaabit en ‘Ali ibn Abie Taalib: metgezellen die de Koran verzamelden en doorgaven
- ‘Abd ar-Rahmaan as-Soelamie (gestorven 694), student van ‘Ali
- ‘Aasim ibn Abie an-Nadjoed (gestorven 745), de imam van Koefa, las voor aan as-Soelamie
- Hafs ibn Sulaymaan (gestorven 796), de bekendste overleveraars van ‘Aasim
- → Generatie na generatie → hifz-docenten → de moslims van vandaag
Voorbeeld van een volledige keten van Warsh:“Warsh ← Naafi‘ al-Madanie ← Aboe Dja‘far Yazeed ibn al-Qa‘qaa‘ ← ‘Abdullah ibn ‘Abbaas ← Oebay ibn Ka‘b ← de Profeet ﷺ ← Djibriel ← Allah.”
Bron: Aisha Abdurrahman Bewley, ‘The Seven Qira’at of the Qur’an’
٨Voorbeelden van verschillende woorden in de qira'at
De qira'at kunnen verschillen in klinkers, medeklinkerpunten, werkwoordsvormen en soms hele woorden. Hieronder enkele bekende voorbeelden met hun bronnen.
1. Al-Faatihah 1:4, Mâlik of Malik?
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
Hafs: Mâlik (Eigenaar)
Meest gebruikte lezing
مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ
Warsh, al-Bazziy: Malik (Koning)
Noord-Afrika, ook via Ibn Kathier
Het schrift (rasm) heeft م ل ك, zonder klinkers kunnen beide. Beide woorden zijn authentiek overgeleverd van de Profeet ﷺ. Bron: Ibn al-Djazarie, an-Nashr (shamela.ws)
2. Al-Baqarah 2:85, “jullie doen” of “zij doen”?
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
Hafs: ta‘maloen (jullie doen)
وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ
Warsh: ya‘maloen (zij doen)
Zie Ibn al-Djazarie, an-Nashr fie al-Qiraa'aat al-‘Ashr (shamela.ws).
3. Al-Maa’idah 5:6, de voeten wassen of wissen?
وَأَرْجُلَكُمْ
Hafs ‘an ‘Aasim: accusatief, wast uw voeten
وَأَرْجُلِكُمْ
Aboe ‘Amr: genitief, wist over uw voeten
Zie Ibn al-Djazarie, an-Nashr (shamela.ws), en ad-Daanie, at-Taysier.
4. Al-Fat-h 48:17, “Hij doet hem ingaan” of “Wij doen hem ingaan”
نُدْخِلْهُ
Warsh: nudkhiloel (Wij doen hem ingaan)
يُدْخِلْهُ
Hafs: yudkhiloel (Hij doet hem ingaan)
Zie Ibn al-Djazarie, an-Nashr (shamela.ws).
Samenvatting
- De Profeet ﷺ leerde de Koran op meerdere manieren reciteren (Boekhaarie 4991, Muslim 819).
- De zeven ahroef waren dialecten, ze verschilden niet in wat is toegestaan of verboden (az-Zoehrie).
- ‘Oethmaan standaardiseerde de Koran tot één schrift (de ‘Oethmaanse Moeshaf).
- De tien qira'at van vandaag zijn de overblijfselen van één harf, gecertificeerd met een ononderbroken isnaad.
- De meest gebruikte qira'ah vandaag is Hafs ‘an ‘Aasim, maar in Noord-Afrika is Warsh ‘an Naafi‘ de standaard.
Elke bewering op deze pagina is nagekeken bij de bronnen: Sahieh al-Boekhaarie 4991, Sahieh Muslim 819, Ibn al-Djazarie (an-Nashr), ad-Daanie (at-Taysier), en Ibn Moedjaahid (as-Sab‘ah).